Burn-out

Wat zijn signalen van een (beginnende) burn-out?

Iedereen heeft wel eens stress op het werk. Dat is op zich niet erg. Een werknemer die continu stress ervaart, kan echter lichamelijke of psychische klachten krijgen en burn-out raken. Met langdurig verzuim tot gevolg. Waar moet u als werkgever op letten? Wanneer is het verstandig om in actie te komen?

Wat is burn-out?

Burn-out wordt gekenmerkt door extreme vermoeidheid of uitputting, cynisme (een onverschillige houding ten opzichte van eigen werk en collega’s) en verminderd vertrouwen in het eigen kunnen.
Het is een gevolg van voortdurende stress over een langere periode en het langdurig ontkennen van allerlei fysieke of gedragsmatige signalen, allereerst door de werknemer zelf.
De huisartsenrichtlijn hanteert de volgende criteria voor overspannenheid, waarbij sprake moet zijn van minstens drie klachten:
vermoeidheid, slechte of onrustige slaap, prikkelbaarheid, niet tegen drukte/herrie kunnen, emotionele labiliteit, piekeren, gejaagdheid, concentratieproblemen/vergeetachtigheid. Er is sprake van een onvermogen of een gevoel van machteloosheid om met stressveroorzakers om te gaan. Het dagelijks functioneren moet minstens 50% minder zijn dan normaal. Er is sprake van burn-out als deze klachten minimaal een half jaar bestaan. Vermoeidheid en lichamelijke uitputting staan hierbij op de voorgrond.

Burn-out en ziekteverzuim

Uit de Arbobalans 2018 van TNO blijkt dat het aantal werk­nemers met burn-outklachten de laatste jaren toeneemt. In 2017 had 16% van de werknemers burn-outklachten. In 2007 was dat nog 11%. Een kwart van het totale ziekteverzuim in 2017 werd veroorzaakt door psychische klachten, overspannenheid of burn-out. Werknemers in de horeca hebben het vaakst burn-outklachten, gevolgd door werknemers in het onderwijs en in de gezondheidszorg. Opvallend is dat in deze tijd met name jonge mensen tussen 25 en 35 jaar, die alleenstaand zijn en fulltime werken, burn-out raken (onderzoek CBS 2018).

Wat zijn de signalen ‘op de werkvloer’?

Omdat burn-out meestal leidt tot langdurig verzuim is voorkomen beter dan genezen, voor u als werkgever, maar ook voor de werknemer. De werknemer heeft het zelf vaak later in de gaten dan de mensen in zijn omgeving. In eerste instantie is bijna altijd sprake van ontkenning.
Een aantal signalen die we hier beschrijven wijzen op stress en kunnen uiteindelijk leiden tot een burn-out:

  • De werknemer voelt zich continue moe, ook al zegt hij genoeg te hebben geslapen, en leeft van weekend naar weekend, van vakantie naar vakantie. Om zich dan op te kunnen laden, wat niet lukt. Het kost namelijk steeds meer moeite en tijd om te herstellen. Als u uw werknemer naar de hoeveelheid hersteltijd na een werkdag vraagt en het blijkt dat dat langer dan een uur duurt, dan is dat een signaal dat duidt op stressklachten.
  • De werknemer heeft vaker lichamelijke klachten en meldt zich steeds vaker kortdurend ziek met ‘onschuldige’ klachten als griep of rugpijn.
  • De werknemer heeft negatieve gedachten over zichzelf en zijn competenties.
  • De werknemer lijkt steeds harder en langer door te werken, en toch worden zijn prestaties minder. Hij heeft problemen met de concentratie, in gesprekken of tijdens vergaderingen. Er worden meer fouten gemaakt. Ook lijkt het alsof hij het overzicht kwijt is. De werknemer gaat misschien steeds meer thuiswerken. Want thuis is het rustiger, zijn er minder prikkels en kan het sociale contact met collega’s vermeden worden.
  • De werknemer wordt steeds cynischer over de werkdruk, ervaart zijn werk als zinloos en heeft veel moeite met veranderingen. Hij is steeds vaker ontevreden en sneller geïrriteerd dan anders, en kan ook uit zijn slof schieten tegen collega’s of klanten.
  • Er wordt veel over het werk gepiekerd, ook thuis. En ook ’s nachts. Verder komt het voor dat veel sociale activiteiten en hobby’s worden opgegeven, omdat er geen energie meer voor is.

Als u een aantal van bovenstaande signalen herkent, is het van belang dit bespreekbaar te maken.
Door regelmatig persoonlijk contact met uw werknemer te hebben kunt u er zelf aan bijdragen de gevolgen van stress tot het minimum te beperken. Als u een vertrouwensband met uw werknemers heeft, zullen zij stressklachten gemakkelijker met u bespreken. U kunt dan snel anticiperen om erger te voorkomen.

Meer weten of advies?

Telefoon 020 246 04 04

stuur ons een mail